مبانی هستی شناختی امام خمینی در رتبه بندی موجودات عالم ناسوت

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

گروه معارف اسلامی دانشگاه گیلان

چکیده

امام خمینی ضمن نگاه انتقادی به هرم رتبه بندی موجودات در فلسفه‌ کلاسیک، معتقد است معیار برتری موجودات بر یکدیگر، میزان توسعه‌یافتگی علمی در کشف عوالم هستی است و نه تنها موجودات دیگر نیز در برخورداری از این صفت با نوع انسان مشترک هستند، بلکه چه بسا برخی موجودات عالم ناسوت، شعور و خرد توسعه‌یافته‌تری نسبت به برخی افراد انسان داشته و باید آن موجودات خاص را از برخی انسان‌ها برتر بدانیم. نتیجه‌ تبعی این دیدگاه، این است که ایشان قضیه‌ مشهور «[نوع] انسان مطلقا اشرف موجودات امکانی است» را محل تأمل می‌داند. پرسش اصلی این پژوهش این است که امام راحل بر اساس چه مبانی فکری، چنین نظری داده‌اند؟ به نظر می‌رسد اصلی‌ترین بن‌مایه فکری این ایده، مبنای وحدت و بساطت هستی، و نیز سریان صفات و کمالات وجودی در همه‌ موجودات عالم ناسوت و به ویژه، سریان علم به عوالم هستی به عنوان اصلی‌ترین معیار توسعه‌یافتگی موجودات امکانی است

کلیدواژه‌ها