تحلیل انتقادی مبانی معرفتی وهابیت با تاکید بر روش و آراء آیت الله سبحانی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

مبانی معرفتی وهابیت بر محور اسلوب نقلی و نفی اسلوب عقلی استوار است. سلفیان وهابی به عنوان سرسخت ترین عقل گریزان، علاوه بر عدم پذیرش عقل به مثابه یک منبع مستقل شناخت در کنار کتاب و سنت، در اصل توانایی عقل برای فهم دین و کاربرد آلی آن تاملاتی داشته، نقش عقل را به مثابه ابزار، فهمنده و مفسر کتاب و سنت نمی‌پذیرند. در نگاه نص گرایان سلفی حجیت ظاهر کتاب و سنت، نفی تاویل متشابه و حجیت فهم صحابه نیز به عنوان روش های شناخت تلقی می‌گردد که در خدمت معنا شناسی این جریان فکری قرار می‌گیرد.
در این نوشتار برای تحلیل انتقادی مبانی معرفتی وهابیت بر روش آیت الله سبحانی تکیه می‌شود، ایشان به عنوان یک متکلم عقل گرا در مباحث کلامی، نقش ممتازی را در مواجهه با وهابیت ایفا نموده و مبانی معرفتی آنان را نقد کرده است. وی افزون بر استفاده از روش های عقلی، از مبانی مورد پذیرش مخالفان خویش همچون نقل نیز سود جسته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

the critical analysis of Wahhabi’s cognitive foundations with emphasis on methods and opinions of Ayatollah Sobhani

چکیده [English]

The epistemic foundations of Wahhabism are based on the narrative fundamentals and negation of the rational rules.  Salafi Wahhabi as the most radical extreme fideists, apart  from the rejection of the reason as an independent source of knowledge in addition to the Quran and Sunnah, has some reflections on the ability of the reason to understand religion and its instrumental application. They reject the role of reason as an instrument and an interpreter and commentator of the Quran and Sunnah. On the basis of this view, the validity of the Quran and Sunnah, the negation of  esoteric exegesis of the similar verses and the validity of the understanding of companions are considered as the methods of knowledge.
This article uses the method of  Ayatollah Sobhani for critical analysis of Wahhabi’s cognitive foundations. He, as a rationalist theologian in Kalam discussions, has played a distinguished role in dealing with Wahhabism and criticized their epistemic foundations. In addition to using rational methods, he has also benefited from the foundations that are accepted by his opponents such as inspired transmission

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wahhabism
  • Ayatollah Sobhani
  • revealed knowledge
  • Intellectual knowledge
  • understanding of the meaning