بررسی تطبیقی انتقادی چگونگی کاربست عقل به مثابه منبع در عقاید دینی، در کلام عقلی و تفکیکی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه علمی منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

عقل و خرد یکی از منابع مهم معرفت اعتقادی است و روش کاربست آن از اهمیت بسیاری برخوردار است. تاریخ علم کلام شاهد جریانات مختلفی در این زمینه بوده است. آنچه در این مقاله دنبال می­شود نگاهی به رویکرد کلام دیرپای عقلی / فلسفی در سنت فکری تشیع، و دیگری جریان نوپای کلام تفکیکی و سنجش آن دو است. روش تحقیق در این بحث، اسنادی و تحلیلی است و ماحصل آن این است که فارغ از برخی اختلافات مصداقی، رویکرد تفکیکی، در صورت گریز از عقل استدلالی و ضوابط منطقی، تهی از هرگونه پشتوانه معتبری بوده و سرانجام به ندانم­گویی و بن­بست معرفتی خواهد انجامید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The comparative and critical investigation of how to use reason as a source of religious beliefs in the intellectual and Tafkiki theology

چکیده [English]

Reason and intellect is one of the important sources of doctrinal knowledge and the method of its application is significant. There are various currents about this in the history of theology. This article investigates and evaluates the approach of long-standing rational-philosophical theology in the Shiite intellectual tradition and the new Tafkiki theology. The method of research in this discussion is documentary and analytic and the result of that is the Tafkiki approach, apart from some exemplified differences, if escapes from the reason and logical rules, won’t has valid support and intimately will reach the agnosticism and  epistemic impasse.

کلیدواژه‌ها [English]

  • reason
  • primal reason
  • deduction
  • proof
  • intellectual theology
  • approach of Tafkik