نقد ادله ناممکن انگاری علم دینی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

استاد

چکیده

چکیده
‏بحث درباره «علم دینی» یا «دینی سازی علوم» در زمینه علوم تجربی- به ویژه علوم انسانی- از مباحث جدید در عرصه دین‏پژوهی، فلسفه علم و کلام جدید است. در این‏باره دو رویکرد متعارض وجود دارد. بر اساس یک رویکرد، توصیف علوم تجربی به دینی و غیر دینی و به بیانی دیگر، «دینی سازی علوم تجربی» هم معقول و ممکن است و هم مفید و لازم، اما بر پایه رویکردی دیگر، این کار نامعقول و ناممکن است. طرفداران این رویکرد، بر اثبات دیدگاه خود، ادله‎ای آورده‎اند که رؤوس آن‏ها عبارت است از: بی‏معنایی وصف دینی در موضوع، غایت و روش علم، تفکیک مقام پرسش‎‎گری از پاسخ‎گویی و مقام گردآوری از مقام داوری در پژوهش علمی، بررسی مراحل سه‎گانه تحقیق علمی، ناتمامی مقدمات اسلامی سازی علوم انسانی، تعلق ناپذیری علم، تضعیف شأن معرفت بخشی گزاره‏های علمی و آسیب‏پذیری دین در پی تغییر نظریه‎های علمی. ادله مزبور در نوشتار حاضر مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Criticism of the Theory of Impossibility of Religious Science

چکیده [English]

The discussion of religious science concerning experimental sciences is a new issue in religious studies, philosophy of science and new theology. There are two contradictory tendencies regarding it.  First tendency holds that the description of experimental sciences to religious and non-religious, or in other word making religious sciences, is cogent and plausible, as well as helpful and necessary. The second tendency maintains that this is implausible and impossible. Exponents of this view has developed many arguments the most significant ones are: meaninglessness of religiosity in subject, the purpose and method of science, the separation between asking and replying and between assemblage and judgment in scientific investigations, study of threefold stages of scientific investigation, insufficiency of principles for making Islamic humanities, non-relatedness of science, undermining the incorrigibility of scientific sciences and vulnerability of religion according to scientific theories. These arguments have been criticized and assessed in this paper.

کلیدواژه‌ها [English]

  • scientific sciences
  • Religious Science
  • Possibility of Religious Science
  • worldview of scholars
  • making religious sciences
  • impossibility of religious sciences