بررسی و تحلیل پاسخ میرداماد به شبهه ارادی بودن اراده

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 مؤسسه آموزش عالی امام صادق(ع)

2 موسسه امام صادق(ع)

چکیده

شبهه ارادی بودن اراده، یکی از قدیمی‌ترین شبهاتی است که در بحث جبر و اختیار مطرح شده است. این شبهه که متفاوت از شبهه «ضرورت علّی» است، با تأکید بر محوریت اراده در تحقّق افعال اختیاری انسان، چگونگی ارادی و اختیاری بودن ملاک فعل اختیاری را به چالش می‌کشد. از دیرباز پاسخ‌های متنوّعی به این شبهه داده شده است. میرداماد از نخستین متفکرانی است که با اعتباری دانستن سلسله اراده‌ها به آن پاسخ داده است. متفکرانِ پس از ایشان، پاسخ وی را مورد بررسی و نقد قرار داه و آن را نادرست دانسته‌اند. در نوشتار پیش رو، پس از تبیین شبهه، پاسخ میر داماد و نقدهای آن نقل و بررسی شده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating and Analyzing Mirdamad's Response to the Problem of the voluntary will

نویسندگان [English]

  • Mohammad Safar Gebreili 1
  • Seyed Morteza Hosseini Kashani 2
چکیده [English]

The question of the voluntary will is one of the oldest issues raised in the discussion of determinism. This question, which differs from the issue of "causal necessity", challenges the centrality of the will in the realization of human voluntary actions, challenging the voluntary and optional criterion of voluntary action. Various answers to this question have been discussed. One of the first to try to answer this question is Mirdamad. By validating the voluntary will and adapting it to other things, he has explained how the will is voluntary. In this article, after explaining this solution and reviewing its recent criticisms, it has been proven incomplete in problem solving.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Mesbah Yazdi
  • pleasure and pain
  • Fitrat
  • practical monotheism