تحلیل مسألۀ شر در اندیشه استاد مصباح

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

چکیده

مسأله شر در حوزه‌های اخلاقی، کلامی و فلسفی با پاسخ‌های متعددی مواجه شده است. از منظر استاد مصباح شر حقیقت واحدی است که در علوم مختلف تفسیر و پاسخی متناسب با آن دارد. ایشان همانند دیگر اندیشمندان دستگاه حکمت صدرایی، مجموعه‌ای از پاسخ‌ها را برای یک پاسخ جامع به این شبهه در کنار تحلیل‌های فلسفی و اخلاقی مناسب می‌داند. کلید این راه حل در شر اخلاقی شناخت انسان و اراده و اختیار او و تبیین مسأله بر پایه نسبیت است. در تبیین فلسفی از شر طبیعی اما، تفسیر چرایی فعل خداوند در زنجیره‌‌ای کامل می‌شود که پس از خیر محض دانستن وجود، تبعی و حِکمی دانستن شرور و نیز ابتناء پاسخ بر فطرت و توحید افعالی، راه حل مسأله به شمار می‌رود. این نوشته به دنبال تبیین این پاسخ‌ها به همراه پی جویی مبانی حاکم بر آن و همچنین تبیین نوآوری‌های ایشان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Question of Evil in Master Mesbah's Thought

چکیده [English]

The problem of evil has received many answers in the moral, theological and philosophical fields. From Master Mesbah's point of view, evil is the one truth that has been interpreted and answered appropriately in different fields. Like other scholars of the Sadraism system, he finds a set of answers appropriate to a comprehensive answer to this question along with philosophical and ethical analysis. The key to this solution in the moral evil lies in knowing man and his will and explaining the problem on the basis of relativity. In the philosophical explanation of natural evil, however, the interpretation of why the action of God is fulfilled in a form which is after knowing God is good and understanding evils as subordinate and basing the answer on the fetrah and practical monotheism. This essay seeks to explain these responses, along with a survey of the principles underlying it, as well as an explanation of their innovations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mesbah Yazdi
  • pleasure and pain
  • Fitrat
  • practical monotheism