حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 34 135 2025 11 22 The Authenticity of Religion and Experience-Centered Reductionism: An Epistemological Rethinking of the Relation between Individual Religion and the Community of Faith اصالت دین و تقلیل تجربه‌محور: بازاندیشی معرفت‌شناختی در نسبت دین فردی و اجتماع ایمانی 63 79 251351 FA محمد ابراهیم ترکمانی دانش‌آموخته کلام امامیه، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران. 0000-0001-5237-5769 Journal Article 2026 07 02 <span>In certain approaches within contemporary philosophy of religion, religious experience is regarded not merely as one of the domains in which faith is realized, but as the very criterion of the authenticity and validity of religion. This conception shifts the criterion of religion from truth, authoritative proof (ḥujjiyyah), and shared authority to individual lived experience, thereby confronting the relation between individual religion and the community of faith with an epistemological challenge. The present study, employing an analytical-critical method, examines the experience-centered formulation of religion in modern theology and philosophy of religion, and assesses its relation to truth, reason, revelation, and religious authority. The finding of the research is that elevating experience from the level of the realization of faith to that of the ultimate criterion of religion's validity undermines the possibility of epistemic adjudication among rival interpretations, and paves the way for the privatization of religion, the erosion of shared authority, and the disintegration of the community of faith. The novelty of the article lies in explaining the individualization and privatization of religion as consequences of an epistemological shift, rather than as merely sociological phenomena. In contrast, the Islamic model of the authenticity of religion does not negate religious experience; rather, it renders it meaningful within a hierarchical (longitudinal) relation to revelation, reason, the interpretive tradition, and the community of believers (ummah). Accordingly, the authenticity of religion is grounded neither in solitary experience nor in the social institution alone, but in the interconnection of revealed truth, shared rationality, the existential realization of faith, and the collective life of the faithful</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">.</span> <span lang="AR-SA">در برخی رویکردهای فلسفه دین معاصر، تجربه دینی نه صرفاً یکی از ساحت‌های تحقق ایمان، بلکه معیار اصالت و اعتبار دین تلقی می‌شود. این تلقی، معیار دین را از صدق، حجیت و مرجعیت مشترک به تجربه زیسته فردی منتقل می‌کند و نسبت دین فردی و اجتماع ایمانی را با چالشی معرفت‌شناختی روبه‌رو می‌سازد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ انتقادی، صورت‌بندی تجربه‌محور دین را در الهیات و فلسفه دین جدید بررسی می‌کند و نسبت آن را با صدق، عقل، وحی و مرجعیت دینی می‌سنجد. تحلیل مقاله نشان می‌دهد که ارتقای تجربه از مرتبه تحقق ایمان به مرتبه معیار نهایی اعتبار دین، می‌تواند امکان داوری معرفتی میان تفسیرهای رقیب را محدود سازد و در کنار عوامل اجتماعی و نهادی، زمینه خصوصی‌شدن دین، فرسایش مرجعیت مشترک و تضعیف اجتماع ایمانی را فراهم آورد. نوآوری مقاله در تبیین فردی‌شدن و خصوصی‌شدن دین به‌مثابه پیامدهای یک جابه‌جایی معرفت‌شناختی است، نه صرفاً پدیده‌هایی جامعه‌شناختی. در برابر، الگوی اسلامی اصالت دین، تجربه دینی را نفی نمی‌کند، بلکه آن را در نسبت طولی با وحی، عقل، سنت تفسیری و امت ایمانی معنا می‌بخشد. بر این اساس، اصالت دین در نسبت سامان‌یافته میان حقیقت وحیانی، عقلانیت مشترک، تحقق وجودی ایمان و حیات جمعی مؤمنان شکل می‌گیرد. نسبتی که در آن وحی مرجع بنیادین حقیقت، عقل ابزار فهم و داوری، تجربه عرصه تحقق ایمان و امت بستر استمرار تاریخی آن است.</span> https://www.kalamislami.ir/article_251351_288194083284d67cb36815c2030e1486.pdf