حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 عبادت و فلسفة خلقت 9 35 61739 FA عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی احمد شجاعی Journal Article 2018 05 09 یکی از اهداف مهمی که در قرآن و روایات، به عنوان فلسفه آفرینش مطرح شده عبادت خداوند است؛ آدمی به لحاظ ساختار وجودی و برخورداری از اراده و اختیار ذاتی، برای تأمین زندگی خویش به نحو مطلوب، نیازمند به برنامه‌ای دقیق و تعالی بخش بوده و از آن گریزی نیست؛ عبادت خداوند به معنای خاص و عام آن، در واقع آیین نامة صحیح زندگی و رشد و تعالی آن در دنیا و آخرت است. در مقاله حاضر، چیستی و حقیقت عبادت، چرایی هدف بودن عبادت، هدف مقدمی یا نهایی بودن عبادت، چرایی عبادت خدا، قلمرو عبادت، مورد بررسی واقع شده و به شبهات مربوط پاسخ داده شده است.

حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 Inerrancy of Prophets in Muslim Philosophers’ Thought چیستی و چرایی عصمت انبیاء در اندیشه فیلسوفان مسلمان 37 54 61743 FA علی ربانی گلپایگانی عبدالله مصباحی Journal Article 2018 05 09 Muslim Philosophers hold that the heart of prophet is adorned by Divine absolute words (Truth) when it connects to the active intellect (Aql Faal), sometimes called Ruh al- Qodos, and prophet reaches to revealed insights and truths.  It is obvious that in such an immediate and presential connection, there is no way for wrongness and mistake. Connecting to the active intellect, prophets become actual intellect and finally the pure one; all made their faculties of soul like perception and imagination as the followers of pure intellect and consequently all ways to error closed to them. Their practical inerrancy is due to the inerrancy by knowledge.  It is because of Reaching to pure and active intellect, which blocked the ways for any actions of desire and anger faculties. به اعتقاد فیلسوفان مسلمان دفتر جان نبی پس از اتصال به عقل فعال توسط قلم الاهی عقل فعال به زیور کلمات تامه الاهی آراسته می‏گردد و وجود نبی از طریق اتصال حضوری با عقل فعال-که گاهی از آن به روح‏القدس نیز تعبیر می‏کنند- به حقایق و معارف وحیانی دسترسی پیدا می‏کند. روشن است که در چنین ارتباط حضوری هیچ جایی برای بروز خطا و اشتباه باقی نمی‏ماند. و از آن جا که انبیاء در این اتصال وجودی با عقل فعال، عقل بالفعل و در نتیجه عقل محض می‏شوند، دیگر قوای نفس آنان از قبیل حس و خیال تابع محض عقل محض ایشان می‏گردد و بدین‏سان راه خطا به حس و خیال انبیاء نیز بسته می‏شود. عصمت عملی آن حضرات نیز تابعی از عصمت علمی ایشان به شمار می‏آید؛ چرا که عصیان آدمی در اثر غلبه قوه شهوت و غضب روی می‏دهد، و انبیاء به خاطر اینکه به عقل بالفعل و عقل محض راه یافته‏اند هیچ جایی برای بروز و ظهور قوای شهوانی و غضبیه آنان باقی نمی‏ماند. از این‏روی عصمت عملی انبیاء نیز در پرتو عصمت علمی ایشان به اثبات می‏رسد. https://www.kalamislami.ir/article_61743_182885680bfb8779210f848a1eda1e14.pdf

حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 نقدی بر نقد قاضی سعید قمی بر محقق طوسی در مساله وجودی یا عدمی بودن شرور 55 72 61744 FA مهدی نجیبی Journal Article 2018 05 09 نظریه «عدمی بودن شرّ» نظریه مشهور در میان حکیمان و متکلمان، بخصوص خواجه نصیرالدین طوسی است. قاضی سعید قمی امّا به مخالفت با این نظریه پرداخته، شرّ را امری وجودی قلمداد نموده است و در این راستا، اشکالاتی را متوجه محقق طوسی نموده است. مقاله حاضر در صدد است از راه تقریر و نقد و مناقشه در اشکالات قاضی سعید بر محقق طوسی، بر صحت و استحکام نظریه عدمی بودن شرّ، استدلال نماید.

حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 روش کلام عقلی امامیه در عصر حضور 73 94 61745 FA غلامرضا رضایی محمد مهدی عرب محفوظی Journal Article 2018 05 09 روش‏شناسی در علوم از جایگاه ویژه‏ای برخوردار است، و علم کلام نیز از این قاعده مستثنا نیست. در میان روش‏های کلامی، همیشه روش عقلی جایگاه مهمی داشته است. در عصر حضور اهل‏بیت: با توجه به حجیت سخنان آن بزرگواران، کلام نقلی امامیه  بیشتر مورد توجه بوده است، و از این روی روش عقلی شایع در آن دوره، کمتر مورد بررسی و تحلیل پژوهشگران واقع شده است. در مقاله پیش‏رو عصر حضور ائمه: به چند دوره تقسیم شده، و ویژگی‏ها و نمونه‏هایی از کلام عقلی هر دوره بررسی و مورد تحلیلِ روش‏شناسانه قرار گرفته است. همچنین متکلمان شاخص عقل‏گرا در میان اصحاب ائمه: معرفی شده‏اند.

حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 بررسی نظریه تمثیل در زبان دین از منظر علامه طباطبایی و توماس آکوئیناس 95 107 61746 FA محمد محمد رضایی مریم شریف پور سید علی علم الهدی ناصر محمدی Journal Article 2018 05 09 تحلیل معانی اوصاف الهی، یا همان مسأله زبان دین در الهیات مسیحی و اسلامی، دارای پیشینه طولانی است. این موضوع در علم فلسفه دین در حال حاضر دارای رویکردهای فراوان، متفاوت و گاه متعارضی است. رویکرد علامه طباطبایی و توماس آکوئیناس در زبان دین، شناختاری و ناظر به واقع بودن آن را می‏رساند. علامه اسلوب زبان دین را همان اسلوب زبان عرف عام، البته با تفاوت‏هایی می‏داند و از آنجا که در زبان عرف عام از صناعات ادبی‏ای چون تمثیل نیز استفاده شده است، وجود تمثیل را در زبان دین می‏پذیرد که البته ریشه در واقعیت داشته و جهت فهم بهتر مطلب ارائه می‏گردد، اما در نظریه زبان دینی توماس آکوئیناس کل زبان دین، تمثیلی دانسته شده است، که علاوه بر ناسازگاری درونی این نظریه، اشکالات فراوانی نیز به آن وارد است و نمی‏تواند معرفت جدیدی در باب تحلیل اوصاف الهی ارائه کند.

حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 بررسی انتقادی معرفت شناسی هیدگر از منظر فلسفه اسلامی 1096 127 61747 FA سید محمد حسین متولی امامی احمد رهدار Journal Article 2018 05 09 هیدگر با دغدغه گذار از تفکیک سوژه ـ ابژه، هستی‌شناسی بنیادین «دازین» را طراحی نمود و دیگر مقولات فلسفی‌ خویش را بر دوش آن سوار کرد. او فهم را در بستر هستی‌شناسی ویژه‌اش، امری وجودی معرفی می‌کند که ارتباط مستقیم و بی‌واسطه با زمان و جهان داشته و توان استقلال و گوشه‌گیری از مقولات فرهنگی را ندارد. اما در سوی دیگر، فلسفه اسلامی، با تفکیک حکمت نظری و عملی، اراده انسانی و تاثیرات فرهنگی را در همه ابعاد و سطوح معرفت راه نمی‌دهد و به وجه ثابت و پایدار عالم وفادار می‌ماند.

حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 22 88 2014 02 20 تبیین و نقد پراگماتیسم 1296 150 61748 FA حسن پناهی آزاد ولی محمد احمد وند Journal Article 2018 05 09 پراگماتیسم سنتی، مکتبی فلسفی است که حدود سال‌های 1970 در آمریکا ظاهر شد. پراگماتیسم صدق و حقانیت همة گزاره‌ها و معرفت‌های بشری، در جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و دین‌شناسی را بر اساس اصالت عمل، فایده و کارکرد و به محک عمل و فایدة عینی ـ عملی می‌سنجد؛ زیرا صدق در این مکتب به معنای برخورداری از فایده و کارکرد عملی تعریف می‌شود. مبنا و عامل اصلی این رویکرد، نظریة صدق پراگماتیسم است؛ در حالی که همین مبنا دچار نقدها و چالش‌های مبنایی است که آن را از جایگاه یک تئوری قابل اعتماد، ساقط می‌کند.