حضرت آیت الله سبحانی (حفظه الله) موسسه امام صادق(علیه السلام) فصلنامه کلام اسلامی 2322-4592 30 120 2022 02 20 The world without a cause or with a cause?! (Examining and criticizing the point of view of the origin of the universe based on Mehbang cosmology) جهان بی علت یا علت‌مند؟! (بررسی و نقد نگره پیدایش بی ‎علت جهان بر اساس کیهان‎ شناسی مه‎بانگ) 9 22 162444 FA حمیدرضا شاکرین عضو هیئت علمی گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 0000-0003-1493-4237 Journal Article 2022 12 08 Among the topics raised about Mahbang cosmology is its relationship to core religious beliefs, namely divine creation. Despite the fact that a large number of thinkers consider Mahabang in favor of a religious worldview; Some consider it contrary to belief in God and consistent with the naturalistic and unjustified interpretation of the world. In the statements of this group of researchers, two interpretations based on quantum cosmology are more important, one is the Hawking interpretation based on gravity and the other is the Welenkin interpretation based on quantum tunneling. This article aims to present the two aforementioned explanations using the descriptive library method, then evaluate them in a rational analytical way, and reveal their theological results. The results of the research are that the two explanations mentioned, regardless of their scientific sufficiency or inadequacy, do not contain any support for the theory of the existence of the universe without a cause, and although Mahbang cosmology does not directly prove the existence of God, it can be One of the two premises could be the proof of the occurrence of the world, which indicates the world's need for a cause, which is God Almighty. از جمله مباحث مطرح شده در باب کیهان ‎شناسی مه‎بانگ، نسبت آن با بنیادی ‎ترین باور دینی یعنی آفرینش الهی است. علیرغم آنکه شمار زیادی از اندیشمندان، مه‎بانگ را موافق نگاه دینی به جهان می ‎دانند؛ برخی نیز آن را مغایر با خداباوری و هماهنگ با تبیین طبیعت‌گرایانه و بی علت جهان قلمداد می ‎کنند. در بیانات این دسته از باحثان، دو تبیین که هر دو مبتنی بر کیهان شناسی کوانتومی هستند از اهمیت بیشتری برخوردارند، یکی تبیین هاوکینگ بر اساس گرانش و دیگری بیان ویلنکین بر اساس تونل‎زنی کوانتومی. مقاله پیش رو بر آن است تا دو تبیین یاد شده را به روش کتابخانه ‎ای-توصیفی معرفی و سپس به روش عقلی- تحلیلی مورد سنجش قرار داده و نتایج الهیاتی‎ آنها را آشکار سازد. نتیجه تحقیق این است که دو تقریر یاد شده فارغ از کفایت یا عدم کفایت علمی، هیچگونه حمایت و پشتیبانی از بی ‎علت ‎انگاری جهان در بر ندارند و کیهان ‎شناسی مه‎بانگ اگرچه مستقیما اثبات گر وجود خدا نیست ولی فی‎الجمله می ‎تواند صغرایی برای برهان حدوث فراهم آورد https://www.kalamislami.ir/article_162444_964b75fb5eadb29bc58ea173002958dc.pdf